محسن عباس نژاد
85
قرآن و طب ( فارسى )
مصرف از بدن دفع مىشود ، كه در اين ميان به خصوص محروميت بدن از برخى ويتامينها مثل ويتامين B 6 , B 2 , B 1 ضايعات كبدى را زمينهسازى مىكند . هرچند احتمالا بيشتر آسيبهاى وارده به كبد يا ديگر اعضا در درجه اول نتيجهى مستقيم اثر سمى آلدئيداستيك است چون اين ماده كار ميتوكندريهاى سلول كبدى را مختل كرده و به دنبال آن اكسيداسيون اسيدهاى چرب به گازكربنيك دچار اشكال مىشود . و تجمّع اين مواد در بدن و به خصوص كبد به تدريج موجب سميت و آسيب اعضاى مختلف مىگردد . به علاوه چون يكى از مواد داخل سلولى در انسان يون منيزيم است كه از طريق غذا روزانه حدود 10 تا 40 ميلى مول وارد بدن مىشود و اثر آن فعال كردن سيستمهاى مختلف آنزيمى است در افرادى كه معتاد به مصرف مشروبات الكلى هستند به علّت اثر الكل در جلوگيرى از جذب مجدد منيزيم در لولههاى ادرارى و يا استفاده ناكامل از مواد غذايى مقدار يون منيزيم در خون و بدن نقصان يافته ، در نتيجه سيستمهاى آنزيمى دچار آسيب شده و عوارضى مثل اختلال در ريتم قلب و تحريك بيش از معمول اعصاب و عضلات را موجب مىگردد . دوم - زيانبارى الكل براى اعضا به طور كلى اتانول براى اعضاى مختلف بدن انسان اثرات سوئى دارد كه در زير به برخى از اين عوارض به اجمال اشاره مىشود : 1 - در كبد : چون متابوليسم الكل اتيليك و آلدئيداستيك بيشتر در سلولهاى كبدى صورت مىگيرد لذا مصرف زياد يا مكرر مشروبات الكلى بيش و بيشتر از همه اعضاى كبد را هدف آسيب و تخريب قرار داده و بيمارى مزمن كبدى يعنى سيروز را زمينهسازى مىكند . بديهى است بروز اين عارضه به عواملى مثل مقدار مصرف الكل ، تكرار و پيوستگى مصرف و نوع الكل ارتباط دارد و علاوه بر اين حساسيت كبد افراد مختلف نيز در بروز زود يا زيادتر بيمارى مؤثر است كه عامل آن قدرت متفاوت متابوليسم الكل در اثر الكل دهيدروژناز نامشخص و يا ديگر عيوب ژنتيكى است . 2 - در پانكراس : بررسيهاى مختلفى كه در كشورهاى صنعتى نسبت به اثرات سوء اعتياد به الكل صورت گرفته ابتلاى به پانكراتيت مزمن يعنى التهاب پيش رونده پانكراس را حدود 70 تا 80 درصد نشان داده است كه از زمان شروع به صرف مشروبات الكلى تا هنگام بروز علايم بالينى تورم مزمن پانكراس ، 2 - 3 سال طول مىكشد . بروز اين عارضه نيز مثل اختلالات ديگر ناشى از الكل به علّت حساسيت بيشتر خانمها زودتر و بيشتر از مردها در معرض ابتلا قرار مىگيرند . در اين مورد نيز عوامل ژنتيكى ، تغذيهاى ، مقدار ، مدت و نوع مشروبات الكلى به شكل اعتياد ، مصرف غذاهاى خيلى چرب و پروتئين دار پانكراس را بيشتر در معرض آسيب قرار مىدهد ؛ چون تحت تأثير الكل مقادير زيادترى شيرههاى گوارشى ترشح شده و اين امر موجب رسوب پروتئين اضافى در مجارى كوچك و متوسط پانكراس مىگردد و در پى آن جريان شيره هاى گوارشى پانكراس راكد شده و به آتروفى سلولهاى پانكراس مىانجامد . 3 - در مرى و معده : مصرف مشروبات الكلى موجب كاهش انقباض قسمت تحتانى مرى شده ، برگشت اسيد و ترشحات معدى را به داخل مرى سبب مىگردد و در نتيجه التهاب حاد يا مزمن مرى را زمينهسازى مىكند ازاينرو ميزان شيوع سرطان مرى نيز در افراد معتاد به الكل 2 تا 10 برابر بيشتر از ديگران است . همچنان مخاط معده نيز در اثر الكل دچار التهاب شده و غالبا زمينهى زخم معده و اثنى عشر را نيز فراهم